Kurum içi inovasyon faaliyetlerinizi düzenli sürdürebilmeniz için Kurumsal Girişim Pusulası olarak izlediğimiz yol haritalarından “Yenilikçi Fikir Üretme ve Değerlendirme” ile yazı dizimize devam ediyoruz.
Günümüzün hızlı, sürekli gelişen ve değişen iş ortamında inovasyonu teşvik etmek pek çok faktöre bağlıdır. Bunlardan bir tanesi de kurum için yaratıcı ve yenilikçi düşüncenin geliştirilmesinin sağlanmasıdır.
Etkili kurum içi inovasyon, beyin fırtınası oturumlarından çok daha fazlasını içerir. Yenilikçi fikirlerin üretilmesi, değerlendirilmesi ve uygulanması için sistematik bir yaklaşım gerekmektedir. İnovasyon yöneticileri için doğru araç setlerinden yararlanmak ve yarı yapılandırılmış bir yol haritası izlemek, kurum içi yenilikçi fikirlerin doğru yönetilmesini sağlayabilir. Bu blog yazısında yenilikçi fikirlerin nasıl üretilip değerlendirileceğini keşfedeceğiz ve bu süreci kolaylaştırmaya yardımcı olabilecek araç setlerini inceleyeceğiz.
Yenilikçi Fikirlerin Üretilmesi
Yenilikçi fikirlerin üretilmesi genellikle doğru ortamın yaratılmasıyla ve yaratıcılığı ve açık fikirliliği teşvik eden araçların kullanılmasıyla başlar. Doğru fikir veya çözümü ortaya koyabilmek, müşteriyi, kullanıcıyı, diğer paydaşları ve onların ihtiyaç ve problemlerini doğru çerçeveleme ile başlayabilir. Eğer okumadıysanız bu sürece başlamadan önce Müşteri ve Problem Analizi yazımıza tekrar bir göz gezdirmenizi öneririz.
Özellikle tasarım odaklı düşünme yaklaşımı ile müşteri ve problemi doğru analiz ettiğinizi düşünüyorsanız fikir üretme adımına geçebilirsiniz. Fikir üretmek için kullanılan bazı temel strateji ve araçlar şunlardır:
Beyin Fırtınası Oturumları
Teknik: Katılımcıların fikirlerini yargılamadan paylaşmaya teşvik edildiği grup oturumları düzenleyin. Herkesin katkıda bulunmasını sağlamak için “Round-Robin” gibi teknikleri kullanın. Ayrıca farklı avantaj ve dezavantajlarını keşfederek Stepladder, Yazılı Beyin Fırtınası, bir Yazılı Beyin Fırtınası türevi olan 6-3-5 Yöntemi ve Tersine Beyin Fırtınası gibi teknikleri keşfedin.
Araç seti: Miro veya MURAL gibi dijital beyaz tahtalar, sanal beyin fırtınasını kolaylaştırarak ekip üyelerinin konumdan bağımsız olarak gerçek zamanlı olarak işbirliği yapmasına olanak tanır.
SCAMPER
Teknik: Bu teknik, mevcut ürün fikirlerini değiştirmek, değiştirerek daha yenilikçi ve yaratıcı çözümler geliştirmek için bir dizi soru sormayı içerir: Değiştirmek, Birleştirmek, Uyarlamak, Boyut veya Şekliyle Oynamak, Başka Amaçlar İçin Kullanmak, Yok Etmek ve Yeniden Düzenlemek. Örneğin mevcut ürün veya bir bileşeninden neyi yok ederek mevcut problem giderebilir ve ihtiyacı karşılayabiliriz? Evin az güneş alması problemini ısı veya kalın camlardan kurtularak veya fon perdelerinden kurtularak azaltabilir veya yok edebiliriz.
Araç seti: SCAMPER çalışma sayfaları ve MindMeister gibi zihin haritalama araçları, süreci yapılandırmaya ve fikirleri yakalamaya yardımcı olabilir.
TRIZ
Rusça Yaratıcı Problem Çözme Teorisi anlamına gelen Teoriya Resheniya Izobretatelskikh Zadatch kelimelerinin baş harflerinden oluşmaktadır. Ayrıca İngilizcede Theory of Inventive Problems Solving kelimelerinin baş harflerinden oluşan TIPS kısaltması da kullanılmaktadır.
Bu yöntem, 1946 yılında Sovyetler Birliği Patent Ofisi’nde çalışmakta olan Genrich Saulovich Altshuller tarafından bulunmuş, günümüze kadar dünya üzerinde var olan binlerce patentin incelenmesi ve ortak özelliklerine göre sınıflandırılması ile geliştirilmiştir.
TRIZ, hem bir problem analiz hem de bir yaratıcı düşünme ve problem çözme tekniğidir. TRIZ’i diğer tekniklerden ayıran en önemli husus çözüme giden yol haritasını size sunarak çözüme daha hızlı ulaşmanızı sağlar. Özellikle sistemde bir teknik çelişki veya fiziksel bir çelişki varsa TRIZ’e başvurabilirsiniz.
Teknik Çelişki, bir sistemdeki bir özelliği iyileştirmeye çalışırken başka bir özelliğin istenmeyen bir şekilde bozulmasıdır. Örneğin penisilin veya bir ilaç bir mikrobu öldürürken yararlı bir hücreye zarar verebilir. Performanslı araç üretimi yakıt tüketimini de artırabilir. Fiziksel çelişki, bir nesnenin veya sistemin aynı anda birbirine zıt veya çelişkili iki özelliği taşımasıdır. Örneğin bir yapı malzemesinin hem çok hafif hem de çok dayanıklı olması istenebilir. Genellikle, hafif malzemeler daha az dayanıklıdır, bu da bir fiziki çelişki yaratır. Veya bir kahvenin hem sıcak olması hem içerken ağzı yakmaması istenebilir.
Kaynak: https://www.researchgate.net/figure/The-TRIZ-approach-to-overcome-the-psychological-inertia-in-design_fig1_235712938
Açık İnovasyon (Open Innovation) ve Kitle Kaynak (Crowdsourcing) Yazılımları
Dünyanın inovasyonda önde gelen firmaları önemli ölçüde bu yazılımlardan faydalanırlar. İngilizcede open innovation and crowdsourcing software, ideation platforms veya innovation intermediaries gibi farklı isim altında anılırlar. Bu yazılım geliştiricileri hem inovasyon noktasında kabiliyetleri hem yazılım noktasındaki becerileri ile firmaların inovasyon kapasitesini artırmaya yönelik çözümler sunarlar.
Bu yazılımlar kurum içi çalışanlardan yenilikçi fikirlerin toplanması, olgunlaştırılması ve değerlendirilmesi noktasında destek sundukları gibi dış paydaşlardan açık inovasyon yaklaşımı ile inovatif fikirlerin alınması noktasında da destek sunarlar.
Araç Seti: Türkiye’den innoCentrum, yurtdışından Qmarkets ve IdeaScale gibi platformlar, firmaların çok çeşitli alanlarında fikirlerini toplamasına, değerlendirmesine ve önceliklendirmesine olanak tanır.
Yenilikçi Fikirlerin Değerlendirilmesi
Fikirler oluşturulduktan sonra bunların fizibilitesini, potansiyel etkisini ve iş hedefleriyle uyumunu değerlendirmek çok önemlidir. Her fikri değerlendirmek için fizibilite, pazar potansiyeli ve stratejik hedeflerle uyum gibi farklı kriterlerin belirlenerek her bir fikrin bu ölçütlere göre değerlendirilmesi gerekir. Bu noktada ayrıca uzman görüşü, mentor değerlendirmeleri ve Fayda-Maliyet Analizi gibi yöntemlere de başvurulabilir. Ayrıca geri bildirim toplamak için dijital ve fiziksel prototipler geliştirme, Yalın Girişimcilik ve MVP Test yaklaşımlarını kullanmak gerekir. Ayrıca her bir fikrin SWOT Analizi çıkarılarak bir içgörü kazanılabilir.
